پایگاه خبری فولاد ایران- اگر امارات و عربستان را «مقاصد اصلی سرمایه» بدانیم، عمان در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ بهتدریج به عنوان «مقصد جایگزین کمریسک و بلندمدت» مورد توجه سرمایهگذاران اروپایی و آمریکایی قرار گرفته است. دلیل اصلی آن ثبات سیاسی، موقعیت جغرافیایی خارج از تنگه هرمز، و سیاستهای اقتصادی نسبتاً متعادل عمان است.
۱. تمرکز جدید سرمایهگذاران غربی بر دُقم (Duqm)
بندر و منطقه ویژه اقتصادی دُقم به مهمترین نقطه جذب سرمایه خارجی در عمان تبدیل شده است.
سرمایهگذاران اروپایی و آسیایی دُقم را به عنوان یک هاب صنعتی و انرژی پاک برای دسترسی به بازارهای اروپا، آفریقا و آسیا میبینند. در ماههای اخیر پروژههای جدیدی در حوزه خودروهای برقی، باتری، هیدروژن سبز و صنایع پیشرفته در این منطقه اعلام شدهاند.
۲. هیدروژن سبز؛ مهمترین حوزه سرمایهگذاری اروپا در عمان
مهمترین موج سرمایهگذاری اروپایی در عمان مربوط به هیدروژن سبز و آمونیاک سبز است.
شرکت هلندی Gasunie در حال همکاری برای ایجاد نخستین کریدور تجاری هیدروژن مایع میان دُقم و بنادر هلند و آلمان است. هدف این پروژه انتقال انرژی پاک عمان به بازار اروپا است.
همچنین عمان اعلام کرده نخستین صادرات آمونیاک سبز به اروپا از سال ۲۰۲۷ آغاز خواهد شد که نقطه عطفی برای تبدیل عمان به صادرکننده انرژی پاک محسوب میشود.
۳. ورود عمان به رقابت هوش مصنوعی و مراکز داده
یکی از تحولات مهم سال ۲۰۲۶ ایجاد «منطقه ویژه هوش مصنوعی» در مسقط است. این منطقه مشوقهای ویژهای برای سرمایهگذاران خارجی در حوزه AI، مراکز داده و خدمات دیجیتال ارائه میکند.
همزمان چند پروژه بزرگ مرکز داده با مشارکت شرکتهای اروپایی در حال شکلگیری است:
• پروژه مرکز داده ۱۵۰ مگاواتی با مشارکت شرکتهای ایتالیایی
• توسعه زیرساختهای ابری و پردازش AI
• برنامه ایجاد ابررایانه ملی هوش مصنوعی (National AI Supercomputer)
این روند نشان میدهد عمان قصد دارد بخشی از زنجیره ارزش AI منطقه را جذب کند، نه اینکه صرفاً مصرفکننده فناوری باشد.
۴. چرا سرمایهگذاران غربی به عمان علاقهمند شدهاند؟
از دید سرمایهگذاران اروپایی و آمریکایی، عمان چند مزیت راهبردی دارد:
| مزیت |
اهمیت |
| ثبات سیاسی |
کاهش ریسک سرمایهگذاری |
| بندر دُقم |
دسترسی به اقیانوس هند بدون عبور از تنگه هرمز |
| انرژی ارزان |
جذاب برای مراکز داده و صنایع انرژیبر |
| هیدروژن سبز |
همسو با سیاستهای کربنزدایی اروپا |
| روابط متوازن خارجی |
کاهش ریسک ژئوپلیتیکی |
۵. فرصتهای احتمالی برای صنایع فولاد و معدن
برای فعالان فولاد و معدن، نکته مهم این است که بیشتر سرمایهگذاریهای جدید عمان در بخشهایی انجام میشود که مصرفکننده فولاد هستند:
• پروژههای هیدروژن سبز
• خطوط انتقال انرژی
• مخازن ذخیرهسازی
• بنادر و لجستیک
• مراکز داده
• کارخانههای خودرو و باتری
بنابراین طی ۵ تا ۱۰ سال آینده احتمال افزایش تقاضا برای فولادهای ساختمانی، مخازن تحت فشار، ورقهای صنعتی و محصولات زیرساختی در عمان وجود دارد.
جمعبندی
برخلاف امارات که بر خدمات مالی و فناوری متمرکز است و عربستان که پروژههای عظیم دولتی را دنبال میکند، عمان در حال تبدیل شدن به هاب انرژی پاک، لجستیک و زیرساخت دیجیتال منطقه است.
از نگاه سرمایهگذاران اروپایی، عمان بیش از هر چیز یک پایگاه صادرات هیدروژن سبز به اروپا است؛ و از نگاه سرمایهگذاران آمریکایی و بینالمللی، یک مقصد جدید برای مراکز داده، هوش مصنوعی و صنایع انرژیبر محسوب میشود.
برای حوزه فولاد، مهمترین فرصت نه در خود صنعت فولاد عمان، بلکه در تقاضای ناشی از پروژههای هیدروژن، انرژی، بنادر و مراکز داده خواهد بود.