پایگاه خبری فولاد ایران - ائتلاف ۱۱ عضوی بریکس در تلاش است با راهاندازی سامانه پرداخت BRICS Pay، مسیر جدیدی در نظام مالی جهانی ترسیم کند. طبق گزارش Watcher Guru، این سازوکار فرامرزی پیشنهادی با هدف کاهش وابستگی به دلار آمریکا و ترویج استفاده از ارزهای محلی کشورهای عضو طراحی شده است. هرچند این طرح از نظر راهبردی بلندپروازانه است، اما اجرای آن به دلیل ساختار متنوع و ناهمگون این بلوک میتواند با چالشهای جدی روبهرو شود.
این ائتلاف، BRICS Pay را بهعنوان یک سازوکار پرداخت مستقل مشابه سیستم تحت سلطه غرب یعنی SWIFT تصور کرده است. سوئیفت صرفاً یک سیستم پیامرسانی مالی است و تسویه نهایی تراکنشها توسط بانکهای بینالمللی و با پشتوانه نقدینگی دلاری انجام میشود.
هدف BRICS Pay تسهیل تجارت با ارزهای محلی، حرکت به سوی نظم مالی چندقطبی و محافظت از اعضا در برابر تعرفهها و تحریمهای آمریکا و غرب است. پایان دادن به وابستگی به دلار آمریکا نیز یکی از ارکان اصلی این سیستم پرداخت محسوب میشود.
چالشهای پیشِ رو
میان «جاهطلبی»، «اجرا» و «واقعیت» فاصله قابلتوجهی وجود دارد. BRICS Pay در مرحله شکلگیری احتمالاً با واقعیتهای سخت اقتصادی مواجه خواهد شد. مهمترین چالشهای پیشروی آن عبارتاند از:
۱. حجم تجارت
برای موفقیت هر سازوکار پرداخت، حجم مبادلات باید در مقیاس بسیار گسترده باشد؛ یعنی تبادل کالا و تسویه روزانه میلیاردها دلار.
مشکل اصلی اینجاست که در میان اعضا، تنها چین از حجم عظیم صادرات برخوردار است. China بهتنهایی سهم بزرگی از تجارت را در اختیار دارد و این موضوع میتواند به آن امکان دهد کنترل بیشتری بر عملکرد BRICS Pay پیدا کند، زیرا سهم پرداختهای آن بهمراتب بالاتر از سایر اعضاست. در مقابل، حجم تجارت دیگر کشورها فاصله قابلتوجهی با چین دارد که میتواند عدم توازن ساختاری ایجاد کند.
۲. مسئله اعتماد به ارز
دلار آمریکا همچنان مورداعتمادترین ارز جهان است؛ حتی در میان رقبای واشنگتن. هرچند BRICS Pay ممکن است درون ائتلاف مورد استفاده قرار گیرد، اما سایر کشورها احتمالاً تمایل چندانی به پذیرش یا پرداخت از طریق آن نخواهند داشت، زیرا این سیستم لزوماً کمکی به تقویت اقتصادهای داخلی آنها نمیکند.
دلار آمریکا ثبات و نقدشوندگی فوری فراهم میکند، در حالی که BRICS Pay احتمالاً فاقد چنین سطحی از نقدینگی و اطمینان خواهد بود. صادرکنندگان عمدتاً دلار را به دلیل تسویه سریع و دسترسی فوری به نقدینگی ترجیح میدهند.
۳. تفاوت در اولویتهای اقتصادی
هر یک از اعضای BRICS دارای ساختار و اولویتهای اقتصادی متفاوتی هستند. چین سهم نامتناسبی از تجارت را در اختیار دارد که بهطور طبیعی میتواند نفوذ بیشتری در جریانهای تسویه ایجاد کند.
India به دنبال حمایت غرب برای تقویت تولید ناخالص داخلی خود است و میزبان بخش مهمی از خدمات فناوری اطلاعات جهانی محسوب میشود. در مقابل، Russia و Iran به دلیل تحریمها بهشدت به دنبال تغییر در نظام مالی هستند. سایر کشورها نیز رویکردها و اولویتهای متفاوتی دارند.
در نتیجه، شکلگیری BRICS Pay میتواند ترکیبی ناهمگون از منافع متضاد باشد که هماهنگی کامل میان اعضا را دشوار میسازد. این اختلافات بهتدریج میتواند از انسجام ایدئولوژیک این پروژه برای جایگزینی نظم مالی سنتی بکاهد.
منبع: Watcher Guru