پایگاه خبری فولاد ایران - قطع وابستگی هند به نفت روسیه، برخلاف فشارهای فزاینده آمریکا، کار سادهای نیست. هند حدود ۸۵ درصد نفت مصرفی خود را وارد میکند و تا همین اواخر، نزدیک به یکسوم این واردات از روسیه تأمین میشد. به گزارش اویل پرایس، اگرچه دهلینو در ماههای اخیر خرید نفت روسیه را کاهش داده، اما به گفته مؤسسه مودیز، توقف کامل و فوری این واردات میتواند برای رشد اقتصادی هند «اختلالزا» باشد.
دولت آمریکا به رهبری دونالد ترامپ تلاش دارد در قالب یک توافق تجاری، هند را متعهد کند خرید نفت از روسیه را متوقف و بهجای آن واردات نفت آمریکا را افزایش دهد. در مقابل، واشنگتن وعده کاهش تعرفه کالاهای هندی را داده است. با این حال، مقامات هندی تاکنون بهطور رسمی چنین تعهدی را تأیید نکردهاند و تمرکز اظهارات نخستوزیر هند بیشتر بر کاهش تعرفهها بوده تا کنار گذاشتن نفت روسیه.
یکی از موانع اصلی، هزینه و ویژگی فنی نفت است. نفت روسیه (اورال) سنگینتر و گوگرددار است و با ساختار پالایشگاههای هند سازگاری بالایی دارد، در حالی که نفت شیل آمریکا سبکتر است و جایگزینی مستقیم آن نیازمند ترکیب با سایر انواع نفت و تحمیل هزینههای اضافی است. به گفته تحلیلگران، جایگزینی نفت روسیه با نفت آمریکا میتواند حدود ۷ دلار در هر بشکه هزینه بیشتری به پالایشگران هندی تحمیل کند.
آمارها نشان میدهد وابستگی هند به نفت روسیه پس از جنگ اوکراین بهشدت افزایش یافت؛ بهطوری که واردات روزانه از کمتر از ۱۰۰ هزار بشکه در سال ۲۰۲۱ به نزدیک ۲ میلیون بشکه در سال ۲۰۲۳ رسید. حتی پس از اعمال تحریمهای جدید علیه شرکتهای بزرگ روسی، واردات هند در اوایل سال جاری همچنان بیش از یک میلیون بشکه در روز بوده است.
در عمل، پالایشگران هندی برای کاهش ریسک، به سمت افزایش خرید نفت از خاورمیانه (عراق، امارات) و تا حدی آفریقای غربی رفتهاند. نفت ونزوئلا نیز از نظر کیفیت میتواند جایگزین مناسبی باشد، اما حجم تولید و صادرات آن برای جایگزینی نفت روسیه کافی نیست و قیمت مناسب هم تضمینشده نیست.
درکل، قیمت مهمترین عامل تصمیمگیری هند در واردات نفت است. تجربه دولت پیشین آمریکا نشان میدهد که حتی واشنگتن نیز زمانی از افزایش خرید نفت ارزان روسیه توسط هند استقبال میکرد تا هم درآمد روسیه محدود شود و هم قیمت جهانی نفت بالا نرود. اکنون اما با تغییر رویکرد آمریکا، فشار سیاسی افزایش یافته است؛ با این حال، واقعیتهای اقتصادی، فنی و ژئوپلیتیکی باعث میشود حذف سریع نفت روسیه از سبد انرژی هند نهتنها دشوار، بلکه پرهزینه و حساس باشد.
منبع: Oilprice