پایگاه خبری فولاد ایران - یک رقابت جهانی جدی بر سر دسترسی به ذخایر عظیم عناصر خاکی کمیاب در برزیل شکل گرفته است که بازیگران اصلی آن آمریکا، چین و اتحادیه اروپا هستند. به گزارش فایننشال تایمز، این مواد معدنی برای فناوریهای حیاتی قرن بیستویکم مانند انرژیهای تجدیدپذیر، الکترونیک و سیستمهای دفاعی ضروریاند و به همین دلیل برزیل با دومین ذخایر بزرگ جهانی در مرکز توجه قدرتهای بزرگ قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، ایالات متحده بیش از ۵۰۰ میلیون دلار سرمایهگذاری مستقیم در تنها معدن عملیاتی عناصر خاکی کمیاب برزیل به نام «سرا وردی» انجام داده و این کشور را به یکی از بزرگترین سرمایهگذاران در این بخش نوظهور تبدیل کرده است. از سوی دیگر، اتحادیه اروپا در حال مذاکره برای سرمایهگذاری مشترک در پروژههای مواد خام در برزیل، از جمله عناصر خاکی کمیاب، نیکل، لیتیوم و منگنز است. تلاشهای بروکسل با هدف کاهش وابستگی به چین و تقویت صنایع فرآوری در داخل برزیل دنبال میشود.
در همین حال، چین بهدنبال گسترش نفوذ خود در زنجیره تأمین جهانی عناصر خاکی کمیاب است و به شرکتهای برزیلی پیشنهاد سرمایهگذاری و همکاری داده، بهویژه برای دسترسی به عناصر سنگین خاکی کمیاب که در تولید آهنرباهای قدرتمند برای موتورهای خودروهای برقی، توربینهای بادی و رباتها کاربرد دارند. چندین پروژه معدنی در برزیل گزارش دادهاند که از سوی گروههای چینی و نیز سرمایهگذاران اروپایی مورد توجه قرار گرفتهاند.
رقابت میان این سه بازیگر بزرگ اقتصادی نهفقط به دلیل ارزش اقتصادی منابع، بلکه بهخاطر ابعاد ژئوپلیتیک و امنیت زنجیره تأمین است. کشورهای غربی میخواهند وابستگی به چین، که اکنون بیشترین تسلط بر استخراج و پردازش عناصر خاکی کمیاب را دارد، کاهش دهند؛ در حالیکه چین نیز تلاش میکند جایگاه خود را حفظ یا تقویت کند. برزیل در این میان از قدرت چانهزنی قابلتوجهی برخوردار شده و تمایل دارد صنعت فرآوری داخلی را توسعه دهد تا به جای صادرات خام، ارزش افزوده بیشتری در داخل کشور ایجاد کند.
این رقابت در حالی ادامه دارد که پروژههای معدنی در برزیل تاکنون حدود ۷۰۰ میلیون دلار جذب سرمایه سرمایهگذاری سهامی و بدهی داشتهاند، که بخش بزرگی از آن از منابع غربی تأمین شده است. اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، اعلام کرده که تلاشها برای ایجاد توافق مشترک بین اتحادیه اروپا و ایالات متحده در زمینه مواد خام استراتژیک نیز در جریان است، اقدامی که میتواند بر روند رقابت تأثیر بگذارد.
در نهایت، این رقابت سهجانبه نشاندهنده آن است که دسترسی به منابع حیاتی عناصر خاکی کمیاب به یکی از مهمترین عرصههای رقابت اقتصادی و ژئوپلیتیک تبدیل شده است و برزیل با ذخایر عظیم خود نقشی کلیدی در شکلدهی زنجیره تأمین جهانی ایفا میکند.
منبع: Financial Times