پایگاه خبری فولاد ایران - تحریمهای آمریکا علیه روسیه باعث شدهاند که شرکت نفتی بزرگ روسی، لوکاوئیل، مجبور به واگذاری داراییهای مهم خود در خارج شود. طبق گزارش اویل پرایس، این واگذاری که ابتدا بهعنوان یک مسئله حقوقی و مالی به نظر میرسید، حالا تبدیل به یک رقابت ژئوپلیتیکی پیچیده میان بازیگران بزرگ انرژی شده است. در این رقابت، شرکتهای بزرگ نفتی غربی مانند ExxonMobil و Chevron در کنار شرکتهای سرمایهگذاری دولتی کشورهای خلیج فارس، به ویژه امارات متحده عربی و احتمالاً عربستان سعودی، برای تصاحب این داراییها که در عراق، آسیای مرکزی (قزاقستان و ازبکستان) و اروپا واقع شدهاند، به رقابت پرداختهاند.
امارات از طریق شرکت ملی نفت ADNOC و صندوق سرمایهگذاری IHC در دو جبهه متفاوت ولی هماهنگ فعالیت میکند؛ ADNOC بیشتر روی داراییهای بالادستی و توسعه گاز و نفت تمرکز دارد و IHC روی داراییهای پاییندستی و بخشهایی مانند پالایشگاهها و شبکههای فروش. این استراتژی بخشی از تلاش امارات برای تبدیل شدن به بازیگری جهانی و متنوع در صنعت انرژی است.
از سوی دیگر، عربستان سعودی که روابطش با آمریکا در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ بهبود یافته، قصد دارد با استفاده از آرامکو و صندوق سرمایهگذاری عمومی (PIF) خود، وارد این رقابت شود. آرامکو به دنبال افزایش داراییهای بالادستی خارجی است و میدان نفتی غرب قرنه-۲ در عراق که یکی از داراییهای مهم لوکاوئیل است، هدف اصلی عربستان محسوب میشود. همچنین، صندوق سرمایهگذاری سعودی به دنبال تنوع بخشیدن به سرمایهگذاریهای انرژی خود در حوزههای بالادستی و میانی است.
این تحولات باعث تغییرات عمده در نقشه قدرت انرژی جهانی و منطقهای میشوند. اروپا، که به دنبال کاهش وابستگی به انرژی روسیه است، ممکن است بیش از پیش به زیرساختها و منابع انرژی تحت کنترل کشورهای خلیج فارس وابسته شود. این وابستگی جدید چالشهای ژئوپلیتیکی خاص خود را به همراه دارد، چرا که کشورهای خلیجی با منافع و اولویتهای خاص خود عمل میکنند و بیشتر به دنبال منافع اقتصادی و سیاسی هستند.
آمریکا از این روند حمایت میکند، چرا که میخواهد نفوذ روسیه در بازار انرژی جهانی کاهش یابد و کنترل داراییهای روسی در دست کشورهای همسو با خود، به ویژه کشورهای خلیج فارس، قرار گیرد. این همکاری استراتژیک میان واشنگتن و کشورهای خلیجی، بخشی از بازتعریف نظم جهانی انرژی پس از انزوای روسیه است.
در نهایت، واگذاری داراییهای لوکاوئیل فراتر از یک فروش تجاری ساده است و نشانهای از شکلگیری نظم نوین جهانی انرژی است که در آن کشورهای خلیج فارس نقش کلیدی بازی میکنند و آمریکا به عنوان ناظر و همکار استراتژیک حضور دارد. این روند تغییرات عمیقی در مالکیت، کنترل و سیاستهای انرژی جهان به دنبال خواهد داشت.
منبع: Oilprice